Het ontslag van Heitinga is pas het begin van de crisis bij Ajax
Het is gebeurd: John Heitinga is niet langer de trainer van Ajax. De blamage in de Champions League tegen Galatasaray (0-3) bleek de fatale klap. De cijfers van dit seizoen zijn om te janken: vijftien duels gespeeld, slechts vijf keer winst, en een beschamende laatste plek in de Champions League.
Tel daar de vierde plek in de Eredivisie bij op en je hebt de ingrediënten voor een crisis. Dit is geen dipje meer, dit is een complete ineenstorting.
Dit is niet zomaar een dipje; dit is een regelrechte implosie. Heitinga is het kind van de rekening geworden, maar dit ontslag legt een veel dieper en pijnlijker probleem bloot in Amsterdam. De chaos is compleet, want ook technisch directeur Alex Kroes heeft zijn functie ter beschikking gesteld.
Hoe de cijfers het falen van Heitinga pijnlijk blootleggen
In het moderne voetbal kun je niet meer om de kille cijfers heen. Voor een topclub als Ajax zijn de kille cijfers van dit seizoen simpelweg onacceptabel. We zijn pas begin november en de doelman heeft al 28 keer moeten vissen. Achtentwintig! Dat is geen statistiek, dat is een gatenkaas.
Als fan en analist volg je tegenwoordig alles. Je analyseert niet alleen de uitslagen, maar je duikt diep in de data om te zien hoe een team écht presteert. Je checkt de lijsten van alle topscorers om te zien wie in vorm is, maar je kijkt net zo hard naar defensieve statistieken en ‘expected goals’.
Juist die data schreeuwden bij Ajax al wekenlang moord en brand. Het probleem was niet eens per se het gebrek aan scorend vermogen; zomeraankoop Oscar Gloukh was met vier goals en twee assists nog een zeldzaam lichtpuntje. Het probleem was het fundament: de 28 tegengoals bewijzen dat de defensieve structuur, vorig seizoen nog de kracht onder Farioli, volledig is ingestort.
Heeft Heitinga wel een eerlijke kans gekregen?
De vraag is of Heitinga deze kar wel had moeten willen trekken. Volgens diverse media adviseerden zijn zaakwaarnemer Rob Jansen en ‘voetbalcommissaris’ Danny Blind hem al voor zijn aanstelling om niet te tekenen. Heitinga, met zijn Ajax-hart, deed het toch.
Hij kreeg een loodzware opdracht: voortborduren op de defensieve zekerheid van zijn voorganger Farioli, maar dan mét de aanvallende ‘Ajax-stijl’. Die combinatie bleek dodelijk. Heitinga begon te goochelen met zijn opstellingen in een wanhopige zoektocht naar vastigheid.
Het team snakte naar structuur, maar kreeg chaos. Hij wisselde van een punt naar achteren naar twee controlerende middenvelders, probeerde een verkapt 4-4-2 systeem, en verving zelfs keeper Vitezslav Jaros voor routinier Remko Pasveer. Het mocht niet baten. De 0-3 tegen Galatasaray was het symbool van een team dat stuurloos was geworden.
De woedende reactie van Ron Jans op het ontslag
Het ontslag van Heitinga zorgde voor een schokgolf in de Nederlandse trainerswereld. FC Utrecht-coach Ron Jans reageerde na de wedstrijd van zijn eigen team furieus op het nieuws. “Ik vind het verschrikkelijk,” begon Jans zijn tirade.
Jans hekelde het gebrek aan respect voor de beroepsgroep. “Hoe wij af en toe behandeld worden… Ze zeggen: ‘Jullie worden betaald en moeten daarom maar alles slikken.’ Wij moeten dat niet accepteren.” Jans richtte zijn pijlen niet zozeer op de clubleiding, maar vooral op de media en de sfeer in praatprogramma’s en op sociale media.
Jans, die zelf meermaals werd ontslagen, riep het trainersgilde op om meer van zich af te bijten. “We moeten presteren, maar ga een beetje normaal met ons om.” Zijn reactie laat zien hoe immens de druk op trainers is, die vaak als enige zondebok worden aangewezen voor een falend collectief.
Wat zegt de mysterieuze reactie van Gloukh?
Terwijl de meeste spelers opvallend stil bleven, kwam de reactie van Oscar Gloukh direct na het ontslag hard binnen. De Israëliër, een van de weinige spelers die wel presteerde, plaatste een mysterieuze Instagram-story.
Op de foto was hijzelf te zien tijdens een wedstrijd, met daarbij alleen een hartje en een biddende emoji. Ajax-fans speculeren volop over de betekenis. Is het een steunbetuiging, of is hij juist ‘blij’ met het vertrek?
Eerder kwam via ESPN al naar buiten dat Gloukh bij zijn komst was geschrokken van het lage niveau en dat hij in het begin niet op zijn favoriete positie werd gebruikt. Het lijkt erop dat Heitinga de kleedkamer, of in ieder geval zijn belangrijkste speler, al een tijdje kwijt was.
Wie moet Ajax nu uit deze crisis gaan leiden?
Met het vertrek van Heitinga én de wankele positie van Kroes, is de bestuurlijke chaos bij Ajax compleet. Fred Grim neemt voorlopig de honneurs waar, maar de zoektocht naar een nieuwe, permanente trainer is direct begonnen.
De geruchtenmolen draait op volle toeren. De naam van Erik ten Hag, recentelijk ontslagen bij Bayer Leverkusen na een korte en mislukte periode, zingt alweer rond in Amsterdam. Ook Kjetil Knutsen, Mark van Bommel en zelfs de ervaren Ron Jans worden genoemd.
Wie de trainersdeur in Amsterdam ook binnenstapt, hij begint aan een monsterklus. Het wegsturen van Heitinga lost namelijk niets op; hij is slechts de zondebok voor een veel dieper, structureel probleem. Ajax heeft niet zozeer een nieuwe trainer nodig, de club schreeuwt om een compleet nieuwe visie.
